Komentarze
10.12.2018

Najważniejsze zmiany w 2019 r. w ustawach podatkowych ale nie tylko!

Przedstawiam subiektywne podsumowanie najważniejszych zmian podatkowych, jakie czekają nasw 2019 r. Duża część zmian w obu podatkach dochodowych jest identyczna stąd oznaczam je (PIT i CIT)

Jest co prawda kilka wartościowych zmian w ustawach podatkowych również VAT, czy PCC, tak samo w Kodeksie Pracy  – K.p. oraz Ustawie o Systemie Ubezpieczeń Społecznych – dalej ZUS), jednak ich „suma”, jest w zdecydowanej mniejszości w stosunku do tych zaostrzających przepisy.

Dodam, że po ogromnej krytyce ekspresowego procedowania zmian we wszystkich ww. przepisach prawa oraz brakiem de facto konsultacji społecznych, obecnie Min.Fin., wpadło na „genialny” pomysł i już po uchwaleniu ww. przepisów, zaprasza organizacje społeczne i pracodawców dokonsultowania tych uchwalonych przepisów.

W tym kontekście, zwracam uwagę na zmiany dokonane w Ordynacji Podatkowej (O.p.) Niektóre idą tak daleko, że już tylko w przypadku podejrzenia przez organy podatkowe naruszeń prawa podatkowego, zabraknie czasu na cieszenie się z wprowadzonych dobrych zmian i uproszczeń.

Zmian jest bardzo dużo, stąd obszerność tej wiadomości, przy czym subiektywnie uszeregowałem ich istotność, ale zachęcam choćby hasłowo (wyłuszczonym drukiem) przebrnąć przez wybrane najważniejsze zmiany, bo jak wskazuje stara rzymska paremia prawnicza – „nieznajomość prawa szkodzi”.

Obecnie po podpisaniu przez prezydenta i naniesieniu wcześniej przez parlament kilku poprawek w stosunku do tych rządowych, o których już wcześniej Państwa informowałem, ostatecznie te najważniejsze zmiany w prawie podatkowym na 2019 r., będą w kształcie jak poniżej:

VAT – ulga na złe długi – skraca się termin ze 150 do 90 dni, który uprawnia wierzyciela o ile nie otrzymał należności, do skorzystania z ulgi na złe długi – a więc dokonania korekty deklaracji VAT w zakresie podatku należnego wynikającego z wystawionej przez wierzyciela faktury. Tym samym dłużnik o ile nie zapłaci za fakturę, od której odliczył podatek VAT, to po 90 dniach a nie jak obecnie 150 będziemy zobligowani do korekt deklaracji.

VAT – bony towarowe – wprowadza się zmiany w zakresie rozróżnienia i zasad opodatkowania na bony jednego przeznaczenia (SPV) oraz bon różnego przeznaczenia (MPV)Tylko te pierwsze to nowość w tym znaczeniu, że ulegną zmianie zasady ustalania podstawy jego opodatkowania. W przypadku tych drugich, zasady opodatkowania jak w stanie prawnym do końca 2018 r.

  • bony SPV – to takie co do których w chwili emisji bonu, znane jest miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których bon dotyczy, oraz podatek VAT z tytułu tej dostawy (bon który uprawnia konsumenta do „otrzymania” określonej usługi np. usługi kosmetycznej). Opodatkowanie takiego bonu, będzie następowało już w chwili jego emisji przez podatnika tak samo przekazanie tego bonu po jego emisji (transfer bonami), z wyłączeniem przekazania bonu do realizacji. To właśnie wydanie towaru /usługi konsumentowi nie będzie już opodatkowane. Dla sprzedającego będzie to de facto czynność niepodatkowana (dostaw) z możliwością odliczenia podatku VAT naliczonego od towarów/usług zakupionych na potrzeby realizacji takiego bonu Dla przykładu podatnik sprzedał/wydał, towar/usługę bonem SPV o wartość 123 zł, gdzie towar kupił za 100 neto + 23% VAT. Należy wykazać w ewidencji VAT 23 zł VAT należnego od emisji bonu (o wartości 123 zł) oraz wykazać drugostronnie 23 zł VAT naliczonego od zakupionych towarów. Podkreślam samo wydanie towaru/świadczenie usługi w wyniku realizacji bonu, nie będzie już wykazywane w ewidencji VAT.
  • bony MPV – co do których miejsce dostawy oraz podatek VAT nie są znane w chwili emisji bonu (a wiec wszystkie inne niż bony SPV). Tu opodatkowanie podatkiem VAT będzie następowało w chwili realizacji takiego bonu tj. w momencie przekazania towaru lub wyświadczenia usługi. Nie będzie również opodatkowane w przypadku nie wykorzystania bonu w terminie jego ważności. Z kolei opodatkowanie podatkiem VAT, dotyczy będzie usług pośrednictwa oraz innych usług (transfer bonami), które można wskazać (zidentyfikować), takie jak usługi dystrybucji lub promocji dotyczące bonu MPV. Usługi te będą opodatkowane na ogólnych zasadach na każdym ich etapie z wyłączeniem przekazania bonu do realizacji.

CIT – stawka podatku CIT 9% dla tzw. „małych podatników – zarówno nowych podmiotów jak i kontynuujących działalność (z wyjątkiem tych powstałych w wyniku restrukturyzacji). Nie dotyczy jednak stawka 9% przychodów (dochodów) z zysków kapitałowych.

  • Za „małego podatnika” uważa się podatnika, który nie przekroczy w roku podatkowym 2019 r. przychodów (dochodów) 1,2 mln EUR. (5 135 000 PLN) Zmiana ta polega również na tym, że o ile taki „mały podatnik” przekroczy w tym przypadku w 2019 r. ww. limit będzie płacił stawkę CIT 19% począwszy od miesiąca, w którym to przekroczenie nastąpiło. Najprawdopodobniej (bo nie jest to jednoznacznie wyjaśnione w przepisach), będzie musi wyrównać (różnicę miedzy 9% a 19%) wstecznie od 1 stycznia 2019 r., a nie jak to było poprzednio, pomimo przekroczenie ww. limitu, taki podatnik płacić stawkę 15% do końca roku podatkowego, a w kolejnym roku dopiero zaczynał rozliczać się stawką 19% CIT.

CIT – odsetki od pożyczki wspólników lub pozostawianie przez nich zysku – wprowadza się możliwość odliczenia hipotetycznych odsetek (maksymalnie do 250 tys. PLN w roku podatkowym) w sytuacji pożyczania od wspólników lub pozostawianie przez nich zysku w spółce na dalszy rozwój)

PIT – danina solidarnościowa 4% – wprowadzono kolejny podatek dla osób fizycznych z tym, że osób o wyższych dochodach, bo przekraczającej kwotę 1 mln zł. Będą takie osoby obowiązane do zapłaty daniny solidarnościowej na rzecz osób niepełnosprawnych w wysokości 4% od nadwyżki ponad ww. kwotę. Przy czym dochody takich osób będą się sumować ze wszystkich źródeł przychodów.

PIT i CIT – wynagrodzenia małżonków i małoletnich dzieci w kosztach podatkowych – wprowadzono możliwość zaliczania do kosztów podatkowych wypłaconych wynagrodzeń małżonkowi i małoletnim dzieciom, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki, należne z tytułów umów o prace, z działalności wykonywanej osobiście, zlecenia i o dzieło oraz umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, oraz z tytułu odbywania praktyk absolwenckich przez te osoby u rodzica

PIT i CIT – prawa własności intelektualnej IP Box – wprowadza się nową 5% – stawkę podatku od dochodów uzyskiwanych z praw własności intelektualnej (prawo do wynalazku – patent, prawo ochronne na wzór użytkowy, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, prawo z rejestracji topografii układu scalonego, dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub środek ochrony roślin, prawo z rejestracji produktu leczniczego i weterynaryjnego dopuszczone do obrotu, wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z 26.06.2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin, autorskie prawo do programu komputerowego, będących efektem prac badawczo-rozwojowych, których podatnik jest właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem lub posiada prawa do korzystania z nich, na podstawie umowy licencyjnej i które są chronione na podstawie obowiązującego prawa krajowego lub patentu. Z ulgi tej będą mogli skorzystać również podatnicy, którzy ponosili koszty począwszy od dnia 1 stycznia 2013 r., a związane z kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej wytworzonymi w ramach prowadzonej przez nich działalności badanie + rozwój (B+R). Dla nich w drodze wyjątku z uwagi, iż wówczas nie było obowiązku prowadzenia oddzielnej ewidencji tych kosztów, będą oni mogli przyjąć ich wartość na poziomie wartości z roku podatkowego, w którym skorzystają z ulgi. Tu znowu koniec dobrych informacji, bo poziom dochodu do objęcia ulgą, będzie wyliczany przy zastosowania wzoru określonego w ustawie a nie jest to prosty wzór i tak dużo korzyści nie da się wprowadzić.

PIT i CIT – zmiany dotyczące samochodów osobowych wykorzystywanych w prowadzonej działalności:

  •  Nastąpiła zmiana i podwyższono do 150 000 zł kwotę limitu dla odpisów amortyzacyjnych wartości samochodu osobowego, który będzie własnością podatnika i będzie wpisany na stan jego środków trwałych. Obecnie można było odliczać odpisy amortyzacyjne od wartości nieprzekraczającej 20 tys. euro (ok 86 tys. zł). Tak więc w przypadku zakupu samochód o wartości 300 tys zł od nowego roku da to realnie 150 tys zl kosztów (poprzez ich amortyzacje) – dzisiaj jest to ok. 86 tys. zł. Tylko który przedsiębiorca kupuje samochód osobowy za gotówkę?
  • Wprowadzono jak wyżej z tym, że nowy limit do 250 000 zł przy zakupie samochodów elektrycznych.
  • Nastąpiło obniżenie zaliczania w koszty podatkowe ponoszonych opłat przy nabyciu samochodów osobowych w ramach umów leasingu, tak samo umów dzierżawy czy wynajmu (rent a car). Dzisiaj zaliczamy w koszty 100% ponoszonych opłat z tym związanych, a po zmianie od 1 stycznia 2019 – tylko do wysokości 150 tys zł a więc w przypadku samochodu o wartości 300 tys zł., tracimy 150 tys zł z kosztów podatkowych. Z ta uwagą, że umowy zawarte do końca 2018 r. rozliczamy na dotychczasowych zasadach.
  • Podobnie będzie w sytuacji, gdy opłata w tym czynsz, z tytułu umowy leasingu operacyjnego, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze zostały skalkulowane w sposób obejmujący koszty eksploatacji samochodu osobowego, ww. zasadę stosować będzie się do tej części opłaty, która obejmuje koszty eksploatacji samochodu osobowego. To samo będzie dotyczyło wartości ubezpieczenia ponad wartość 150 tys. zł. w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł pozostaje do wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia.
  • Wprowadza się ograniczenie ze 100% do 75% wydatków związanych z użytkowaniem samochodów osobowych wykorzystywanych zarówno dla celów działalności gospodarczej, jak i na potrzeby prywatne.
  • W przypadku użytkowania samochodu niewprowadzonego na stan firmowy (niebędącego środkiem trwałym), ani też nieleasingowanego, ograniczenie będzie jeszcze większe, bo jedynie 20% ponoszonych kosztów będzie kosztem podatkowym.
  • Jedyna korzyść z ww. limitów 75% i 20% to taka, że nie będzie obowiązku prowadzenia kilometrówki. Dzisiaj możemy odliczać 100% wydatków bez prowadzenia kilometrówki ale tylko przy leasingu. Z kolei dla umów najmu tak samo samochodu prywatnego niezaliczonego do środków trwałych a użytkowanego na potrzeby firmowe – zaliczamy do kosztów podatkowych wydatki do wysokość wynikającej z prowadzonej kilometrówki z uwzględnieniem rachunków.
  • Jak wskazywałem umowy leasingu, najmu i podobne a zawarte przed 01.01.2019 r.,które trwają oraz tych, które będą zawierane do końca 2018 r., będą mogły być rozliczane na dotychczas obowiązujących zasadach, aż do ich zakończenia. Ustawodawca odstąpił od pierwotnie proponowanych w tym temacie ograniczeń czasowych.

PIT i CIT – strata podatkowa do 5 mln zł – będzie możliwym rozliczenie straty jednorazowo o kwotę nieprzekraczającą 5 mln zł., poprzez obniżenie dochodu uzyskanego ze źródła, z którego podatnik poniósł stratę, w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych. O ile strata jest wyższa niż 5 mln zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu z tym, że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.

  • Pozostaje przy tym dotychczasowy sposób rozliczeniem strat (dochód uzyskany ze źródła, z którego podatnik poniósł stratę, można rozliczyć w ciągu kolejnych pięciu lat podatkowych o kwotę tej straty, jednak w wymiarze nieprzekraczającym połowy jej wysokości w którymkolwiek roku. Rozliczenie 100% straty w tym przypadku może nastąpić nie wcześniej niż po dwóch latach – bez względu na jej wysokość.

PIT i CIT – ceny transferowe – doprecyzowano definicje podmiotów powiązanych. Wydłużono terminy na złożenie oświadczenia o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych oraz złożenie informacji o cenach transferowych do 9 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Natomiast termin na sporządzenie grupowej dokumentacji cen transferowych ustalono na 12 miesięcy po zakończeniu roku podatkowego. Podniesiono limity transakcji, do których nie trzeba sporządzać dokumentacji cen transferowych:

  • Do 10 mln zł netto – w przypadku transakcji towarowej (zakup i sprzedaż), środków trwałych (zakup i sprzedaż)
  • Do 10 mln zł netto – w przypadku transakcji finansowych (wartość finansowania pozyskanego/udzielonego), poręczenia lub gwarancji (suma gwarancyjna w przypadku otrzymania/udzielenia).
  • Do 2 mln zł netto dla transakcji usługowych – (zakup i sprzedaż),korzystania/udostępniania środków trwałych (w tym w ramach najmu, dzierżawy, leasingu), korzystania/udostępniania wartości niematerialnych i prawnych (w tym licencji), przypisania dochodu do zakładu zagranicznego.
  • Do 2 mln zł netto – w przypadku innych niż ww. transakcji
  • Do 100 tys. zł dla transakcji realizowanych z krajami stosującego szkodliwą konkurencję podatkową (tzw. rajami podatkowymi)

PIT i CIT – „exit tax” – czyli podatek od przeniesienia majątku za granicę lub zmiany rezydencji podatkowej podatnika oraz nieodpłatnego przekazania innemu podmiotowi położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składnika majątku lub wniesienia składnika majątku do podmiotu innego niż spółka lub spółdzielnia, jeżeli w związku z tym przekazaniem albo wniesieniem wkładu Rzeczpospolita traci w całości lub w części prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tego składnika majątku. Podatek ten ma wynosić 19% dla składników o ustalonej wartości podatkowej i 3% dla składników w stosunku do których wartości podatkowej się nie ustala. Są duże wątpliwości czy w przypadku osób fizycznych przepisy o „exit tax” z uwagi na przepisy prawa UE oraz orzecznictwo TSUE w sprawach osób fizycznych, okażą się sprzeczne ze swobodą przemieszczania między krajami UE

PIT i CIT – kryptowaluty – uregulowano ustawowo handel walutami wirtualnymi wg stawki19%. Będzie można wydatki związane z kryptowalutami poniesie w danym roku wykazać w deklaracji rocznej, ale będzie ona musiała być przekazywana do US już co roku, bez względu na to, czy uzyska się przychód/dochód. Strata będzie przechodziła z roku na rok, jednak nie będzie można jej odliczyć od zysków z innej działalności w tym z gry na giełdzie – co jest dozwolone obecnie. Do przychodów zaliczane będą przychody z wymiany waluty wirtualnej na środek płatniczy, zapłata takimi walutami za towar, usługę lub prawo majątkowe niebędące walutą wirtualną oraz regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną. Tylko wymiana pomiędzy walutami wirtualnymi, niezależnie od tego czy dokonywana na giełdzie, czy też jednostkowo pozostanie obojętna w podatku dochodowym. Kosztami podatkowymi będą z kolei tylko udokumentowane wydatki na nabycie walut wirtualnych, poniesione w danym roku podatkowym. Nie będą kosztami podatkowymi zatem m.in. koszty finansowania zakupu walut wirtualnych (koszty pożyczek, kredytów itp.).

PIT i CIT – zmiana zasad powiadamiania US – nie trzeba już będzie składać pisemnych zawiadomień w kwestii:

  • kwartalnego sposobu wpłacania zaliczek – dokonamy w zeznaniu składanym za rok podatkowy, w którym będzie się stosować ten sposób wpłacania zaliczek
  • zaliczek płaconych w formie uproszczonej – j.w.
  • wybór metody kasowej – a więc sposobu ustalania daty powstania przychodu w przypadku otrzymywanych zaliczek na poczet zakupu towarów i usług wykonywanych w innych okresach sprawozdawczych, o ile muszą one być ewidencjonowanie na kasie fiskalnej trzeba będzie poinformować zeznaniu podatkowym i będzie się stosować przez cały rok podatkowy.
  • przychody z najmu prywatnego o ile mają być opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym – tu z kolei za równoznaczną z tym wyborem opodatkowania będzie pierwsza w roku podatkowym wpłata na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z tego tytułu, a jeżeli pierwszy taki przychód podatnik osiągnął w grudniu roku podatkowego – złożenie zeznania o wysokości uzyskanego przychodu. Koniec zatem ze składaniem pisemnych oświadczeń o wyborze ryczałtu do opodatkowania przychodów z najmu.
  • wybór ustalania różnic kursowych na podstawie przepisów o rachunkowości – tu w zeznaniu za rok podatkowy w którym rozpocznie się stosowanie tej metody. Z kolei w przypadku rezygnacji – w zeznaniu rocznym składanym za ostatni rok podatkowy, w którym stosować się będzie metodę ustalania różnic kursowych na podstawie przepisów o rachunkowości.
  • CIT – podatnicy, którzy będą dokonywać zmiany roku podatkowego na rok inny niż rok kalendarzowy – poinformują o tym w zeznaniu składanym za rok podatkowy poprzedzający pierwszy po zmianie rok podatkowy. Wyjątkiem będą podmioty, które nie były dotychczas podatnikami podatku CIT. Takie podmioty informacje w tym zakresie będą wykazywać w zeznaniu składanym za pierwszy rok podatkowy.

PIT i CIT – „podatek u źródła” – wprowadzono nowy mechanizm rozliczania „podatku u źródła” w odniesieniu do płatności na rzecz kontrahentów zagranicznych w zakresie płaconych na ich rzecz: odsetek, należności licencyjnych, dochodów z działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, usługi niematerialne, dochody z transportu międzynarodowego, dywidendy i inne dochody z udziału w zyskach osób prawnych a przekraczających 2 mln PLN.Wówczas polski płatnik będzie zobowiązany do pobrania podatku u źródła przy zastosowaniu stawki krajowej a wiec 20% (choćby umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania wskazywała na brak opodatkowania danej usługi) a dopiero później, będzie można wystąpić do US o jego zwrot.

PIT i CIT – certyfikat rezydencji podatkowej – nie trzeba będzie dysponować oryginałem certyfikatu rezydencji podatkowej naszego kontrahenta a jedynie kopią, gdy kwota wypłaconych na rzecz tego samego podmiotu należności za świadczenia doradcze, księgowe, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze, przekroczy w roku 10.000 zł, a informacje wynikające z przedłożonej kopii certyfikatu rezydencji nie będą budziły uzasadnionych wątpliwości, co do zgodności ze stanem faktycznym.

PIT i CIT – nieruchomości o wartości 10 mln zł i więcej – rozszerzeniu ulega definicja opodatkowania budynków o wartości wynoszącej 10 mln zł. i więcej. Będzie to dotyczyć każdego środka trwałego będący budynkiem, który zostanie oddany w całości albo w części do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, zlokalizowany na terenie RP. Wysokość podatku będzie się liczyć od sumy przychodów z budynków i wynosi on 0,035% (nie została zmieniona), podstawy opodatkowania za każdy miesiąc pomniejszony o kwotę 10 mln zł.

  • Nie dotyczy powyższe budynków mieszkalnych wzniesionych w ramach programów rządowych i samorządowych dotyczących budownictwa społecznego.
  • Przychodu (do ustalenia podatku) nie ustala się w przypadku, gdy łączny udział oddanej do używania powierzchni użytkowej budynku nie przekracza 5% całkowitej powierzchni użytkowej tego budynku.

PIT i CIT – odszkodowania za szkody w środku trwałym – zwolnione zostaną z opodatkowania, z wyłączeniem samochodu osobowego, w części wydatkowanej w roku podatkowym lub w roku bezpośrednio po nim następującym na remont tego środka trwałego albo na zakup lub na wytworzenie we własnym zakresie środka trwałego zaliczonego zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych do tego samego rodzaju co środek trwały, z którym była związana szkoda. Obecnie podlegają opodatkowaniu na zasadzie kasowej

PIT i CIT – nabycie pakietów wierzytelności – wprowadzenie kompleksowe rozwiązanie odnoszące się do nabywania pakietów wierzytelności (co najmniej 100 wierzytelności bez wyodrębniania ceny nabycia poszczególnych wierzytelności), w szczególności pozwalające na uznanie ponoszonych kosztów nabycia tych wierzytelności z zastrzeżeniem braku możliwości rozpoznania strat dla celów podatkowych.

PIT i CIT – zagraniczne spółki kontrolowane (CFC) – zaostrzono przepisy w tym zakresie

PIT i CIT oraz O.p. – informacja o schematach podatkowych – wprowadza się obowiązek przekazywania organom podatkowym informacji o schematach podatkowych, które są wprowadzone celem zoptymalizowania podatków z tym, że tylko te schematy, które zostałyby wdrożone po 25 czerwca 2018 r., i dotyczyć to będzie  tzw. promotorów, czyli m.in. na doradców podatkowych, radców prawnych, adwokatów, pracowników banków i innych ekspertów, którzy tworzyli (doradzali) takie optymalizacje. Będą ono zobowiązani przekazać owe schematy z tym że z zanimizowanymi danymi podmiotu (aby nie naruszać zasady dochowania przez tajemnicy zawodowej), dla kogo schemat został przygotowany. O ile podatnik taki wrazi wolę podania swoich danych, wówczas w przypadku kontroli, łatwiej mu będzie się bronić w zakresie legalności optymalizacji i będzie to miało wpływ na wysokość ustalania ewentualnego dodatkowego zobowiązania, o których informowałem punkt wyżej (tak przynajmniej wskazują komentarze ministerstwa finansów).

PIT – roczne zeznanie – małżonkowie i osoby samotnie wychowujące dzieci nie utracą prawa do preferencji podatkowych pomimo spóźnienia złożenia zeznania rocznego.

PIT – zbycie nieruchomości otrzymanej w spadku – zmieniono liczenie terminu 5 lat po upływie którego można dokonać zbycia nieruchomości otrzymanej w spadku, aby nie zapłacić podatku. Od 2019 r. termin 5 lat liczony będzie od nabycia lub wybudowania tej nieruchomości lub prawa majątkowego przez spadkodawcę, a nie jak do tej pory do nabycia przez spadkobiercę.

PIT – ulga mieszkaniowa – wydłużono z 2 do 3 lat termin na skorzystanie z ulgi mieszkaniowej (wydatków na nowe inne mieszkanie) w przypadku zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od jej nabycia lub praw majątkowych Wskazano również na umożliwienie zaliczania do wydatków na własne cele mieszkaniowe wydatków na przebudowę, remont lokalu, poniesione jeszcze zanim podatnik stanie się jego właścicielem.

PIT – ulga termomodernizacyjna – wprowadza się max odliczenie do 53.000 zł, na tzw. ulgę termomodernizacyjną a więc w uproszeniu na ocieplenie domów, na podstawie faktur wystawionych wyłącznie przez podatnika podatku od towarów i usług niekorzystającego ze zwolnienia od tego podatku. Prawo do odliczenia od podstawy obliczenia podatku będzie stanowiła kwota stanowiącą 23% wydatków poniesionych w roku podatkowym na materiały budowlane, urządzenia i usługi związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, które zostało określone w audycie energetycznym oraz zostanie ukończone w okresie trzech kolejnych lat licząc od końca roku podatkowego, w którym sporządzono audyt energetyczny.

PIT – zeznanie roczne elektronicznie wypełniane przez organ podatkowy – każda osoba fizyczna będzie miała udostępniony za pośrednictwem portalu podatkowego MF zeznanie podatkowe uwzględniając dane będące w posiadaniu KAS, w tym dane zawarte w rocznym obliczeniu podatku i informacjach od płatników oraz o wpłaconych w trakcie roku podatkowego przez podatnika zaliczkach. Takie zeznanie będzie można zaakceptować lub odrzucić, ale oczywiście tylko za pośrednictwem tego portalu.

PIT – działalność nierejestrowa zeznaniu rocznym – w połowie roku 2018 r. ustawodawca wprowadził nową formę prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby fizyczne, która przez ostatnie 5 lat nie wykonywały działalności gospodarczej. Osoby te za 2018 r., muszą wykazać przychody z tego tytułu w swoich zeznaniach rocznych, jako inne źródła przychodów. Przypomnę że ograniczeniem dla tej działalności, jest przychód należny który nie może przekroczyć w żadnym miesiącu roku podatkowego 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia. W 2018 próg stanowiła kwota 1 050 zł brutto a w 2019 próg przychodowy to 1 075 zł brutto.

PCC – umowy pożyczek i depozytu nieprawidłowego – w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych, zmniejszono z 2 do 0,5% stawkę tego podatku, od umów pożyczek zawieranych między osobami innymi niż zaliczane do I grupy podatkowej. Przypomnę, że osoby z I progu nie płacą tego podatku od pożyczek pomiędzy tymi osobami udzielnymi, o ile w terminie 14 dni od jej udzielenia, powiadomią właściwy US na druku PCC-3 o takiej pożyczce.

  • Zmniejszona stawka do 0,5% dotyczyć będzie również depozytu nieprawidłowego – a więc co do zasady powierzenia celem przechowania środków pieniężnych lub innych rzeczy oznaczonych co do gatunku, z możliwością dysponowania tymi środkami przez przechowawcę. Dodam, że o ile przechowawca nie ma możliwości swobodnego dysponowania ww. środkami, to nie jest to depozyty nieprawidłowy, tylko samo przechowanie nie podlega pod ustawę o PCC.

O.p. – obejścia prawa podatkowego – zaostrzono przepisy zarówno w zakresie ogólnej klauzuli obejścia prawa jak i szczegółowych klauzul znajdujących się w przepisach o podatkach dochodowych i VAT. Obecnie o ile organ podatkowy wg jego przekonania uzna, że np.: „zaangażowanie podmiotu nie jest rzeczywiste”, ewentualnie „podmiot nie pełni istotnej funkcji ekonomicznej w transakcjach, na jaką wskazują faktury”, lub też „osiągnięta korzyść podatkowa nie odzwierciedla ryzyka gospodarczego”, „została zawyżona strata podatkowa itd. – organ naliczał przychód, brakujący podatek i odsetki od powstałej zaległości.

  • Od 2019 r., wprowadza się dodatkowe sankcje z ww. naruszenia które poza wspomnianym wymiarem podatkowym, mają wynosić dodatkowo 10% w przypadku zaniżenia dochodu do opodatkowania lub zawyżenia straty podatkowej, albo 40% korzyści, gdy będzie ona dotyczyć innego podatku niż dochodowy.
  • Jak by tego było mało, o ile organ podatkowy stwierdzi, że podatnik unikał opodatkowania (np. wypłacając należność kontrahentowi nie potrącił podatku u źródła), to organ będzie mógł wydać decyzję określającą dodatkowe zobowiązanie, a jego kwota wyniesie określony ułamek korzyści podatkowej np. 40%. (ale może też zostać podwojona a więc 80%)!
  • Wprowadzono z uwagi na powyższe słowniczkowe pojęcia korzyści podatkowejrozumianej jako:
    • niepowstanie zobowiązania podatkowego, odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego lub obniżenie jego wysokości,
    • powstanie lub zawyżenie straty podatkowej,
    • powstanie nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku albo zawyżenie kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku,
    • brak obowiązku pobrania podatku przez płatnika, jeżeli wynika on z okoliczności wskazanych w lit. a;
  • Rozszerzono definicje unikania opodatkowania. Wystarczy, że organ uzna że:
  • unikanie opodatkowania było jednym z celów (nie zaś, że czynności dokonano przede wszystkim w celu unikania opodatkowania),
  • czynność byłą sprzeczna w danych okolicznościach z przedmiotem „lub” celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, nie zaś łącznie z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej – a problemy mogą okazać się znaczące
  • Rozszerzono definicje przesłanki sztuczności działania.
  • o ile na podstawie istniejących okoliczności można przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych – to nie działał sztucznie.

O.p. – definicje rachunku bankowego – rozszerzono o lokaty terminowej. Powoduje, że lokaty terminowe będą obecnie tak samo podlegać zabezpieczeniu przez organa podatkowe jak środki obrotowe.

O.p. – dostęp do rachunku przedsiębiorcy – Rozszerzono zakres przekazywania przez banki informacji dotyczących naszych rachunków bankowych. Od 2019 r. nie jak do tej pory tylko szef KAS, ale również Dyrektora UKS, będzie miał wgląd do naszych operacjach finansowych i możliwość zabezpieczenia do 72 godzin naszych rachunków firmowych, celem zabezpieczenia i przeciwdziałania wykorzystywania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, z możliwością przedłużenia zabezpieczenia do 3-miesięcy. Będzie również miał możliwość otrzymania informacji o dresach IP z których logowano się do usług bankowości elektronicznej. I jak by tego było mało, bank tak samo spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa, nie będą ujawniały informacji o przekazaniu żądania lub dokonaniu blokady naszego rachunku.

O.p. – dodatkowe zobowiązanie podatkowe – organa podatkowe będą mogły ustalić dodatkowe zobowiązanie podatkowe, w sytuacji wydania decyzji w sprawie naruszeniu klauzuli unikania opodatkowania, środków ograniczających umowne korzyści a więc tzw. małych klauzul przeciwko unikaniu opodatkowania, na podstawie przepisów o cenach transferowy.

  • O ile oświadczenie podatnika o zweryfikowaniu swojego dostawcy
  • O ile oświadczenie podatnika o zweryfikowaniu swojego dostawcy nie było zgodne z prawdą, nie dokonał on wymaganej weryfikacji lub weryfikacja nie była adekwatna do charakteru i skali działalności płatnika, wówczas takie dodatkowe zobowiązanie podatkowe może wynosić nawet 40% kwoty korzyści podatkowej,
  • o ile podstawą opodatkowania będzie dochód, dodatkowe zobowiązanie wynosi 10% sumy składników wynikających z tej decyzji. Tak samo 10% stawka dodatkowego zobowiązania liczyć się będzie od podstawy opodatkowania należności w stosunku, do której płatnik zastosował niższą stawkę podatku lub nie pobrał podatku „u źródła”.
  • wprowadzono możliwość podwojenia ww. stawek, o ile podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego przekracza 15 mln zł – w zakresie nadwyżki ponad tę kwotę. Przy czym dodatkowe zobowiązanie nie będzie stosowane względem osoby fizycznej, która za ten sam czyn ponosi odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe.

O.p. – wyniki kontroli a brak możliwości dokonania korekt deklaracji – nie będzie już możliwości dokonania korekt deklaracji z tym, że dotyczyć to będzie kontroli celno-skarbowej zleconej przez naczelnika tego organu. Do końca 2018 r. było tak, że mogliśmy skorygować deklarację po kontroli tego organu i zapłacić podatek, a następnie złożyć ponowną korektę. Po uzyskaniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty – zaskarżyć ją do sądu. Druga możliwość była taka, że od razu o ile nie zgadzaliśmy się z wynikiem kontroli – wszczynane było postępowanie podatkowe, kończące się prawomocną decyzją, a podatnik skarży ją do sądu i to Sąd rozstrzygał, kto ma racje. Niestety od 2019 r. w przypadku kontroli celno-skarbowej będzie tak:

  • O ile zgadzamy się w pełni z wynikami kontroli – wówczas składamy prawnie wówczas skuteczną korektę deklaracji – i o ile organ uzna ją za prawidłową nie wszczyna postępowania podatkowego. Oczywiście wiąże się z zapłatą zaległości podatkowych zgodne z wyliczeniami organu. Tu niestety zamykamy sobie wówczas drogę do sądu, o ile za jakiś czas okazałoby się, że Naczelnik nie miał jednak racji.
  •  O ile nie zgadzamy się z wynikami kontroli – czy to w całości czy tylko częściowo – zostaje wszczęte postępowanie podatkowe i zostaje wydana decyzja. Nie mamy wówczas prawa do składania korekt deklaracji. Powstaje zaległość podatkowa, o ile jej nie zapłacimy. Możemy się wówczas odwołać z tym, że początkowo do tego samego organu, który wydał decyzje, a następnie dopiero do WSA i ewentualnie NSA. W tym przypadku to „trochę” potrwa, a my nie otrzymamy w tym czasie z US, że nie zalegamy z podatkami, oraz narażamy się na odpowiedzialność karno-skarbową.

K.p. – zniesieniu obowiązku szkoleń niektórych grup pracowników – w ustawie kodeks pracy wskazano, że nie trzeba będzie szkolić okresowo pracowników na zatrudnionych stanowisku administracyjno-biurowym, gdy rodzaj przeważającej działalności pracodawcy w rozumieniu przepisów o statystyce publicznej znajduje się w grupie działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, chyba że z oceny ryzyka, wynika, że jest to konieczne.

K.p. – podniesieniu progu obowiązku zatrudnienia specjalisty od BHP – podnosi się próg z 20 do 50 pracowników, od którego pracodawca – jeżeli jest zakwalifikowany do nie wyższej kategorii ryzyka niż trzecia w rozumieniu przepisów o ZUS – nie musi zatrudniać specjalisty od BHP – taki podatnik sam może pełnić wówczas zadania służby BHP.

K.p. – skraca się terminy przechowywania akt pracowniczych do 10 lat – zamiast dotychczasowych 50-ciu z tym, że dotyczyć to ma pracowników:

  • zatrudnionych po 1 stycznia 2019 r.,
  • zatrudnionych w latach 1999 a 2019, pod warunkiem, że pracodawca złoży do ZUS:
    • oświadczenie (ZUS OSW) oraz
    • raport informacyjny (ZUS RIA). Okres 10-lat biegnie od końca roku, w którym pracodawca złoży raport informacyjny.
  • dla zatrudnionych przed 1 stycznia 1999 r. – na dotychczasowych zasadach, czyli 50 lat. Nie ma przy tym znaczenia, czy osoba ta jeszcze pracuje, czy nie.

PPK – Pracownicze Plany Kapitałowe – wprowadza się kolejne obciążenia finansowe po stronie pracodawców poprzez obowiązkowe potrącanie i odprowadzanie 1,5% oraz dobrowolne do 2,5% od wynagrodzenia pracowniczego oraz umów zlecenia. Z kolei dla tych osób przynależność do PPK jest dobrowolna. W przypadku jego wyboru zapłacą oni składka podstawowa to 2,0% i dobrowolna do 2% – o te składki z kolei będzie niższa pensja “na rękę”. Państwo zapewnia składkę powitalną 250 zł i opłatę roczną 240 zł. Jest dużo innych szczegółów o których warto wiedzieć, stąd zachęcam do ich poznawania. Obowiązek dla pracodawców zawarcia umowy w tym zakresie z Towarzystwem Funduszy Inwestycyjnych (TFI)  będzie wprowadzany etapami:

  • Od 1.07.2019 r. firmy zatrudniające – co najmniej 250 osób
  • od 1 stycznia 2020 r. dla podmiotów zatrudniających – co najmniej 50 osób;
  • od 1 lipca 2020 r. dla podmiotów zatrudniających – co najmniej 20 osób;
  • od 1 stycznia 2021 r. dla pozostałych podmiotów oraz osób zatrudnionych  w jednostkach sektora finansów publicznych.

CEIDG – ustawa o zarządzie sukcesyjnym na wypadek śmierci podatnika – dotyczy tylko jednoosobowej działalności osób fizycznych wpisanych w CEIDG. Można już dzisiaj ustanowić w CEIDG takiego pełnomocnika na wypadek śmierci przedsiębiorcy jednoosobowego.

ZUS – mniejsze składki do ZUS tzw. „mały zus” – dla osób prowadzących 1-osobową działalność gospodarczą o niewielkich przychodach. Wysokość składki do ZUS ma być uzależniona od uzyskanego przychodu przy czym dotyczy to:

  • podatnika którego przeciętne miesięczne przychody nie przekraczają 2,5-krotności minimalnego wynagrodzenia (w 2018 r. to 5 250 zł, miesięcznie a 63.000 zł netto rocznie – w 2019 r. – 5 625 zł netto miesięcznie oraz 67 500 zł netto rocznie)
  • o ile przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą przez część poprzedniego roku, to limit tak jak dla potrzeb podatku VAT ustala się proporcjonalnie, przez podzielenie trzydziestokrotności minimalnego wynagrodzenia przez liczbę dni kalendarzowych poprzedniego roku
  • ze składek proporcjonalnych od przychodu w 2019 r. mogą skorzystać nowe podmiotu oraz osoby, które w roku wcześniejszym (2018 r.) prowadziły działalność i płaciły ZUS przez 60 dni i dłużej, oraz nie przekroczyły ww. limitów przychodów.
  • osoby te muszą podlegać wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG),
  • można opłacać ww. proporcjonalne składki maksymalnie przez 36 miesięcy oraz można w dowolnym okresie zrezygnować z ich płacenia.
  • ze składek od przychodu w 2019 r. nie mogą jednak skorzystać osoby, które:
    • wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą dla byłego pracodawcy i były zatrudnione u niego jeszcze w 2016 r. a od 2017 kontynuują współpracę w ramach pozarolniczej działalność gospodarczej w tym samym zakresie
    • będący na karcie podatkowej i korzystający ze zwolnienia z VAT,
    • twórcy, artyści, osoby wykonujące wolne zawody;
    • osoby prowadzące publiczną lub niepubliczną szkołę lub inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół;
    • wspólnik jednoosobowej spółki z o. o.
    • wspólnicy spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej.
    • prowadziły działalność w poprzednim roku przez krócej niż 60 dni (59 dni nie uprawnia)

ZUS – „ulga na start” – gwoli sprawiedliwości trzeba dodać, że w połowie 2018 r. została wprowadzona również dla 1-osobowej działalność osób fizycznych tzw. „ulga na start”, która pozwala nie płacić składek na rzecz ZUS przez 6-misięcy nowym podmiotom i tym, którzy przez 60 miesięcy nie mieli zarejestrowanej działalności. Oczywiście o ile takie podmioty nie będą wykonywać dla byłego pracodawcy tego, co robili dla niego jako pracownik, w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym. Takie osoby płacą w okresie owych 6-ciu miesięcy tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne. O ile rozpoczną one działalność gospodarczą pierwszego dnia miesiąca, to uwzględniają ten miesiąc jako pierwszy z 6 miesięcy korzystania z ulgi. Jednak, kiedy rozpoczną działalność w trakcie miesiąca, to okres ulgi liczyć się będzie od kolejnego miesiąca kalendarzowego. Po tych ww. 6 miesiąca, osoby te mogą jeszcze przez dwa kolejne lata płacić preferencyjne składki na ZUS, gdzie zadeklarowana kwota nie może być jednak niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia (w 2019 – 675 zł).